AirCleanMaster

เก็บกีตาร์ เปียโน และเครื่องดนตรีไม้ในห้องแอร์ ต้องระวังความชื้นอย่างไร

เก็บกีตาร์ เปียโน และเครื่องดนตรีไม้ในห้องแอร์ ต้องระวังความชื้นอย่างไร
ที่มา: Wikimedia Commons

เครื่องดนตรีที่ทำจากไม้ ไม่ว่าจะเป็นกีตาร์โปร่ง อูคูเลเล่ ไวโอลิน หรือเปียโน ล้วนตอบสนองต่อความชื้นในอากาศ ไม้ดูดความชื้นเข้าไปแล้วพองตัว คายความชื้นออกแล้วหดตัว คำถามเรื่องห้องแอร์จึงวนกลับมาที่เรื่องความชื้นเกือบทุกครั้ง

ห้องแอร์ไม่ดีกับกีตาร์จริงไหม

ไม่ได้แย่ในตัวเอง ในประเทศที่อากาศร้อนชื้นเกือบทั้งปี ห้องแอร์มักช่วยให้อากาศแห้งลงและนิ่งกว่าห้องเปิดโล่ง ปัญหาจริงอยู่ที่ “รูปแบบการเปิดปิด” มากกว่า

แล้วอะไรที่ทำให้ไม้เสียหาย

การเปลี่ยนแปลงเร็วและซ้ำทุกวัน ตัวอย่างที่พบบ่อยคือห้องนอนที่ปิดทึบตอนกลางวัน อากาศร้อนชื้นสะสมทั้งวัน แล้วตอนกลางคืนเปิดแอร์ อากาศแห้งลงอย่างรวดเร็ว วนแบบนี้ทุกวัน ไม้ต้องพองและหดสลับกันไม่จบ

อาการที่มักเจอเมื่อสภาพอากาศไม่เหมาะ เช่น ปลายเฟร็ตกีตาร์ยื่นออกมาบาดมือ คอกีตาร์โก่งจนสายสูงขึ้น ไม้หน้าโป่งหรือยุบ หรือเปียโนเสียงเพี้ยนเร็วกว่ารอบตั้งเสียงปกติ ถ้าเจออาการเหล่านี้ ควรให้ช่างเครื่องดนตรีตรวจ ไม่ควรขันปรับเองถ้าไม่ชำนาญ

ความชื้นเท่าไรถึงพอดี

วิธีที่ดีที่สุดคือวัดจริง เครื่องวัดความชื้น (ไฮโกรมิเตอร์) แบบดิจิทัลราคาไม่แพง วางไว้ในห้องหรือในเคสกีตาร์ แล้วดูค่าในช่วงเวลาต่างๆ ของวัน จะเห็นทันทีว่าห้องของเราขึ้นลงมากแค่ไหน

ช่วงความชื้นที่มักถูกแนะนำกันทั่วไปสำหรับเครื่องดนตรีไม้อยู่ราว 40-60% แต่เครื่องดนตรีแต่ละชนิดและแต่ละผู้ผลิตแนะนำไม่เท่ากัน ให้ยึดคู่มือหรือคำแนะนำของผู้ผลิตเครื่องชิ้นนั้นเป็นหลัก และสิ่งที่สำคัญพอๆ กับตัวเลขคือ ค่าไม่ควรกระโดดขึ้นลงมากในวันเดียว

ควรใช้โหมด Dry ไหม

ในวันฝนตกที่ความชื้นสูงแต่อากาศไม่ร้อน โหมด Dry ช่วยดึงความชื้นออกได้โดยไม่ทำให้ห้องเย็นเกินไป แต่อย่าเปิดทิ้งนานจนอากาศแห้งเกิน ดูค่าจากไฮโกรมิเตอร์ประกอบเสมอ

เก็บในเคสดีกว่าแขวนผนังไหม

เคสแข็งช่วยให้อากาศรอบตัวกีตาร์เปลี่ยนแปลงช้าลง เหมาะกับช่วงที่ไม่ได้เล่นหลายวัน มีซองควบคุมความชื้นสำหรับใส่ในเคส บางแบบช่วยทั้งดูดและคายความชื้น ให้เลือกชนิดที่ผู้ผลิตระบุว่าใช้กับเครื่องดนตรีได้ และเปลี่ยนตามรอบที่กำหนด

แขวนผนังสะดวกหยิบเล่นบ่อย แต่ต้องเลือกผนังให้ถูก

วางเครื่องดนตรีตรงไหนในห้องแอร์

ไม่ได้เปิดแอร์หลายสัปดาห์ ต้องทำอะไร

ช่วงอากาศเย็นที่ไม่ได้เปิดแอร์ หรือช่วงที่ไม่อยู่บ้าน ห้องจะกลับไปชื้นตามอากาศข้างนอก ลองดูค่าความชื้นช่วงนั้น ถ้าสูงมาก ให้เก็บกีตาร์เข้าเคสพร้อมซองควบคุมความชื้น และเตรียมตัวแอร์ให้พร้อมด้วยวิธีพักแอร์ช่วงหน้าหนาว พอกลับมาเปิดใช้ ให้ห้องค่อยๆ ปรับ ไม่ต้องเร่งเปิดเย็นจัดทันที

บ้านใกล้ทะเลต้องระวังอะไรเพิ่ม

ไอเค็มกัดสายกีตาร์ เฟร็ต และชิ้นส่วนโลหะเร็วกว่าปกติ เช็ดสายหลังเล่นทุกครั้ง และเก็บในเคสเมื่อไม่ใช้ ตัวแอร์เองก็ต้องดูแลต่างจากบ้านในเมือง ดูรายละเอียดได้ที่การดูแลแอร์ในบ้านริมทะเล

เพิ่งซื้อเครื่องแรก ควรเริ่มอย่างไร

ใครที่เพิ่งเริ่มและกำลังเลือกเครื่องดนตรีชิ้นแรกสำหรับมือใหม่ ซื้อไฮโกรมิเตอร์ติดมาด้วยสักตัว แล้วสังเกตห้องที่จะเก็บเครื่องสักหนึ่งสัปดาห์ จะรู้ว่าควรวางตรงไหน และควรเปิดแอร์แบบไหน ก่อนที่ไม้จะเป็นฝ่ายบอกเราเอง